News not found!

खेळघराच्या खिडकीतून

आगामी प्रकार: 
खेळघर
संक्षिप्त माहिती: 

खेळघराच्या खिडकीतून वार्तापत्र जुलै २०१९ ते जून २०२०

प्रिय मित्र – मैत्रिणींनो,

आपण सगळेच एका अनिश्चित आणि अस्वस्थ कालखंडातून जात आहोत...अनेक आव्हानांचा सामना करत आहोत. या काळात खेळघर आणि तिथली मुले-पालक कसे आहेत? त्यांचे प्रश्न काय आहेत? गरजा काय आहेत? हे जाणून घेण्याची इच्छा खेळघराबद्दल आस्था असलेल्या प्रत्येकाच्या मनात असणार आहे. खालील टीपणातून याची कल्पना येईल.
कोणत्याही संकटाचे तोटे सर्वात अधिक वंचितांना भोगावे लागतात.लक्ष्मीनगर वस्तीतील मुले मनसे याला अपवाद नाहीत. अनिश्चितता, अस्वस्थता आणि मुले आणि पालकांची काळजी अशा भावनांनी आम्हा कार्यकर्त्यांचे मन व्यापले आहे. गेल्या २४ वर्षात कधीही खेळघर इतके दिवस बंद राहिलेले नाही. मुलांसमवेत काम करताना अनेक आव्हाने अस्वस्थ करत आहेत-

१) शाळा सुरू होईपर्यंत lock down च्या काळात मुलांपर्यंत कसे पोचता येईल? याही परिस्थितीत त्यांची विचार क्षमता, सर्जनशीलता आणि आंनद कसा टिकून राहील, त्यासाठी खेळघर काय करू शकते?
२) स्थलांतरित कुटुंबातल्या मुलांना शाळांतून drop out होण्यापासून कसे वाचवायचे?
३) lock down चा काळ संपल्यावर खेळघर परत सुरू झाल्यावर देखील अनेक आव्हाने जाणवणार आहेत –
- मुलांच्या मनातली भीती, दडपण आणि यातून आलेली निष्क्रियता ओलांडून त्यांना शिकण्याच्या दिशेने जाण्यासाठी कसे प्रवृत्त करायचे, याचा शोध घ्यायला हवा. मुलांशी पालकांशी जोडून रहायला हवे...त्यांना विश्वास द्यायला हवा.
- जवळपास ५-६ महिन्यांच्या सुट्टीमुळे, मुले अभ्यास विषयातल्या मुलभूत संकल्पना विसरली असण्याची दाट शक्यता आहे, त्यासाठी विशेष शिबिरांचे आयोजन करायला हवे.
- विचार करणे, लेखन, वाचन, निरीक्षण अशा शिकाण्यासाठी आवश्यक असलेल्या क्षमतांच्या विकासासाठी पुन्हा कंबर कसायाला हवी.
- मधल्या काळात मुलांच्यामध्ये झालेल्या बदलांचा, प्रश्नांचा अभ्यास करून त्यानुसार कृतिकार्यक्रम ठरवायला हवा.
४) वस्तीतील बहितेक लोक बांधकाम मजूर आहेत. एकूणच रोजगार कधी सुरु होईल हे नक्की नाही.शिल्लक कधीच संपली आहे. त्यात शाळा सुरू झाल्यानंतर शैक्षणिक खर्चाची भर पडणार आहे. आठवीपासून पुढच्या मुलांना ३-४ हजार रुपये फी भरून खाजगी शाळेत जावे लागते. शाळांची फी, वह्या – पुस्तके, शैक्षणिक साहित्य, गणवेश असे अनेक खर्च उभे राहणार आहेत. या परिस्थितीत मुलांची विशेषतः मुलींची शाळा बंद होण्याचा संभव आहे. छोती मोठी कामे करून मुलांना पैसे मिळवावे लागणार आहेत. आतापर्यंत खेळघर फक्त दहावी झाल्यावर पुढील शिक्षणासाठीच शैक्षणिक मदत देत असे. परंतु या परिस्थितीत आता शाळेतील विद्यार्थ्यांना देखील शैक्षणिक मदत देणे गरजेचे झाले आहे.
५) सर्वात मोठा प्रश्न आहे खेळघराचे काम चालू ठेवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या निधीचा! CSR कडून मिळणा-या मदतीवर या परिस्थितीचा परिणाम होणार आहे हे स्पष्ट आहे. बराचसा निधी करोना निवारणासाठी वळवला गेला असणार आहे. आम्ही संपर्क केलेल्या funding agencies नी आमचे प्रपोसल बाजूला ठेऊन दिले आहे.
खेळघरासारख्या शिक्षणाच्या कामात मुख्य खर्च असतो तो शिक्षकांच्या पगाराचा. हे आणि शैक्षणिक मदतीसाठीचे पैसे कसे उभे करायचे हा प्रश्न अस्वस्थ करतो आहे.
या परिस्थितीमध्ये निधीसाठी आमची सगळी भिस्त तुमच्यासारख्या खेळघराच्या हितचिंतकांवर आहे. आम्हाला कल्पना आहे की अनेकांचे स्वतंत्र उद्योग – व्यवसाय अडचणीत आहेत. मिळकतीला काही प्रमाणात खीळ बसली असणार आहे. शिवाय तुम्ही lock down मध्ये अडकलेल्या लोकांसाठी मदत केली असणारच आहे.
तरीदेखील खेळघराच्या कामाची मुलांसाठी आज कधी नव्हती इतकी गरज आहे, हे लक्षात घेऊन तुम्ही आम्हाला शक्य असेल तेवढी मदत कराल अशी आशा आहे.
मुलांना देण्यासाठी शैक्षणिक मदतीची गरज अशी आहे -
- खेळघरातील सर्व १५० मुलांसाठी वह्या – ४००००/-
- आठवीच्या पुढच्या ४० मुलांसाठी पुस्तके – १६०००/-
- खाजगी शाळेत जाणा-या मुलांना शाळेच्या फी साठी मदत – १८४०००/-
- दहावी पास झालेल्या मुलांसाठी शिक्षणिक मदत - २३००००/-
खेळघराचे काम चालू ठेवण्यासाठी वर्षभराचा खर्च साधारणतः ३००००००/- इतका असतो. या खर्चाचा काही भाग यार्दी फाउंडेशनच्या निधीमधून आणि संस्थेच्या ठेवींच्या व्याजामधून होईल. पण तरीही खर्च अगदी कमीत कमी केला तरी सुमारे १६ लाख रुपयांची गरज आहे. आपली मदत मिळाली तर हे काम अधिक उत्साहाने पुढे नेणे शक्य होईल.
शुभदा जोशी

पुर्वावलोकनAttachmentSize
वार्तापत्र pic.pdf746.99 KB