कलाशिक्षण ते कलेतून शिक्षण – लेखांक ४

सुजाता लोहकरे आजच्या माहिती तंत्रज्ञानाच्या काळात ‘ज्ञान मिळवणं म्हणजे शिकणं’ या ऐवजी ‘शिकावं कसं ते शिकणं, (Learning how to learn) ही संकल्पना हळूहळू का होईना पण मूळ धरते आहे. अभ्यासक्रम व पाठ्यपुस्तकं, शिक्षकाचं प्रशिक्षण आणि शिकण्याच्या पद्धती या सगळ्यांमधे हा Read More

दत्तक मुलांसाठी

– उज्ज्वला परांजपे गेल्या काही महिन्यांत दत्तक घेण्यासंदर्भातले काही गैरव्यवहार उघडकीला आले. ‘गोदावरी आश्रम’ या संस्थेकडून एका दांपत्यानं मूल दत्तक (की विकत?) घेतलं. काहीच दिवसात त्या मुलाचा एच्.आय्.व्ही.नं मृत्यू ओढवला. आता मात्र पालक खवळले. त्यांनी संस्थेविरुद्ध दावा लावला नि त्यामुळे Read More

आस्था आणि अभ्यास

– डॉ. वंदना बोकील-कुलकर्णी विद्यार्थीकेंद्री शिक्षणपद्धतीविषयी नेहमी बोललं जातं. वास्तवात मात्र अगदी वेगळं चित्रं दिसतं. कुठेकुठे कुणीकुणी मात्र स्वप्नं वास्तवात उतरवण्याची धडपड करत असतं. मुलांच्या भाषाशिक्षणासंबंधी सिल्विया ऍश्टन हिने केलेले प्रयोग ‘टीचर’ या पुस्तकातून यापूर्वी आपल्यासमोर आले आहेत. असे प्रयोग Read More

शिक्षणाची दुकाने काढा

जे. बी. जी. टिळक अकराव्या पंचवार्षिक योजनेमधे खाजगी – सरकारी भागीदारीमध्ये शिक्षण देण्याचे मॉडेल मांडले आहे. मात्र त्यावर सरकारचा / समाजाचा काहीच ताबा असणार नाही. जनतेचा पैसा वापरून शिक्षणाचे खाजगीकरण, व्यापारीकरण करण्याचा हा मार्ग दिसतो आहे. खाजगी-सरकारी भागीदारी ही नवीन Read More

कलाटणी

खेळघराच्या खिडकीतून — अनिता ठाकर सामाजिक पालकत्व नि सृजनशील शिक्षण या पालकनीतीच्या ध्यासातूनच खेळघराच्या कामानं आकार घेतला आहे. शाळा…. शिकणं म्हणजे शिस्त – शिक्षा – टेन्शनहे समीकरण मोडून शिकणं आनंदाचंही होऊ शकतं हे मुलांनी अनुभवावं, त्यांनी उत्साहानं मनापासून शिकण्यात रस Read More

संवादकीय – मे २०१०

इंग्रज सरकारच्या राजवटीत हंटर कमिशन समोर ज्योतीराव फुल्यांनी, ‘सर्व मुलामुलींना किमान बारा वर्षापर्यंत शिक्षण देणं ही सरकारची जबाबदारी असली पाहिजे’ असं मांडलं होतं. त्यानंतर सव्वाशे वर्षांनी आपल्या लोकशाही सरकारनं सहा ते चौदा वर्षापर्यंतची जबाबदारी कायदेशीरपणे मान्य केली आहे. दरम्यानच्या काळात Read More