भारतीय शिक्षणक्षेत्रातील स्वयंसेवी संस्थांचे बदलते आयाम

मधुकर बानुरी गेल्या 40-50 वर्षांत शैक्षणिक क्षेत्रातल्या समस्या बदलत गेलेल्या दिसतात. ऐंशीच्या दशकात पुरेसे शिक्षक नसणे, योग्य ते शैक्षणिक साहित्य नसणे, मुलांच्या शिक्षणाप्रति असलेली पालकांची उदासीनता आणि जीवनाशी काहीही संदर्भ नसलेल्या शिक्षण-पद्धती अशा प्रमुख अडचणी होत्या. नव्वदच्या दशकात आणि आता Read More

शाळाही शिकते आहे

मधुरा राजवंशी ‘सोमवारपासून जादा तासासाठी मुलगे शाळेत येणार नाहीत. आज रंग खेळण्यासंदर्भात सूचना देऊनदेखील त्यांनी अत्यंत बेशिस्तपणा केलेला आहे. वर्गाबाहेर पडताना ‘आम्ही अजिबात रंग खेळणार नाही’ असे सांगून मुलगे बाहेर पडले होते. मी बाहेर आल्यावर सर्वजण पळून गेले. आता थेट Read More

जेरुसलेम

स्वाती केळकर ते एक अजब शहर आहे… त्या दगडी शहरात आकळत नाही काय खुबी आहे, की पावलागणिक झुकते आपले मस्तक, की याच गल्ल्यांमधून चालला होता एक परमेश्वराचा प्रेषित, शतकांपूर्वी. कोण्या चिर्‍याला स्पर्शून बघतो एखादा हात की, कदाचित इथेच कुठे, भिंतीचा Read More

शाळेचं धर्मविषयक धोरण

नीला आपटे  तसं काही आमच्या शाळेचं धर्मविषयक धोरण लिखित स्वरूपात अस्तित्वात नाही; पण महात्मा फुले प्रेरणास्थान असलेली आणि धर्मनिरपेक्ष पुरोगामी विचार मार्गदर्शक मानणारी ही शाळा आहे. धर्म मुलांपर्यंत पोचवण्यासाठी शाळेमध्ये काय करावं यापेक्षा काय करू नये हे शाळेनं निश्चित केलेलं Read More

मैत्रीण

वंदना भागवत टेबलाशी बसलेल्या वीणाताई उठून दाराशी गेल्या. कांताबाई आल्या होत्या, त्यांना आत घेऊन दार लावलं. चष्मा काढला, हातातल्या पुस्तकातलं बोट काढलं. ‘‘ऊन थोडं उतरल्यावर यायचं ना कांताबाई? काय म्हणता? कशा आहात?’’ कांताबाई गेली तीस वर्षं त्यांचा हात फिरलेल्या घराच्या Read More

शिक्षेचे दूरगामी परिणाम

पंकज मिठभाकरे आपल्या वागणुकीचा म्हणजे मानवी वर्तनाचा अभ्यास करणारे शास्त्र, म्हणजे मानसशास्त्र. स्मिथ या शास्त्रज्ञाने ‘वर्तन आणि मानसिक प्रक्रिया यांचा शास्त्रशुद्ध अभ्यास’ अशी मानसशास्त्राची व्याख्या केली. जॉन वॉटसन हा वर्तनवादी विचारसरणीचा जन्मदाता.  त्यांच्या मते मानसशास्त्राला शास्त्रीय स्वरूप प्राप्त करून देण्यासाठी Read More