मराठीसाठी जंग जंग…

मराठीकाका, अनिल गोरे महाराष्ट्रातले कायदे-नियम, सामाजिक व्यवहार, शालेय शिक्षणाच्या माध्यमापासून ते रेल्वेचे नकाशे- बँकेमधले अर्ज-पावत्या इत्यादी गोष्टींमध्ये मराठीचा वापर व्हावा, मुलांना विज्ञानशाखेतले उच्चशिक्षण मराठीतून घेण्याची सोय व्हावी यासाठी गेली १५ वर्षे आपला वेळ, श्रम, तन-मन-धन देऊन सातत्याने प्रयत्नशील असलेल्या अनिल Read More

माझी ‘भाषा’ कोणती?

शिरीष दरक मी मराठी आहे की नाही याबद्दल माझ्या मनात अजूनही शंका आहे. जातीवरून भाषा ठरवणार्‍या लोकांसाठी कदाचित याचं उत्तर सोपं असेल. मराठवाड्यात म्हणजे मराठी प्रांतातच माझा जन्म झाला आणि शालेय शिक्षणही मराठी माध्यमातून झालं. पण घरात बोलायची भाषा मराठी Read More

विचार आणि भाषा

लेव वायगॉटस्की एखादा विचार आणि तो व्यक्त करण्यासाठी वापरलेली शब्दभाषा यांच्यातला संबंध म्हणजे बोट दाखवता येईल अशी एखादी वस्तू नव्हे. ती एक प्रक्रिया आहे. त्यासाठी विचारांमधून शब्दभाषेपर्यंत आपण पोचतो, तेव्हा ती भाषा नुसताच तो विचार धारण करून समोर येत नाही, Read More

संवादकीय – फेब्रुवारी २०१४

माणसाच्या मना-बुद्धीचं कौतुक आपल्याच काळजात भरून यावं! किती भाषांची निर्मिती केली माणसानं! त्यातल्या अनेक आता नष्टही झाल्या. एकमेकांशी संवादाच्या गरजेतूनच त्या निर्माण झाल्या असतील, नाही?भाषेसोबतीनं संस्कृती वाढली की संस्कृतीसोबतीनं भाषा? अनेक शतकांचा काळ त्यासाठी लागला असेल. त्या त्या समाजाची भौगोलिक Read More

फेब्रुवारी २०१४

विचार आणि भाषा – लेव वायगॉटस्कीअनुवाद – नीलिमा सहस्रबुद्धेएखादा विचार शब्दभाषेत दुसर्‍यासमोर मांडला जातो, त्याआधी, तो मनात तयार होत असतानाही त्याचं भाषेशी नातं असतं; ते कसं याबद्दल रशियन मानसशास्त्रज्ञानं केलेली मांडणी. माझी ‘भाषा’ कोणती? शिरीष दरकएखादी भाषा केवळ मातृभाषा आहे Read More

संवादकीय – जानेवारी २०१४

आपल्या भारतात खोटेपणाची एकंदरीतच फार आवड आहे. आता बघा, समलिंगी संबंधात नेमकं अनैसर्गिक आणि गैर काय आहे? गुदसंभोगापुरताच मुद्दा असेल तर तो भिन्नलिंगी संबंधातही घडतो. पण हे काही कुणाला सांगायचंच कारण नाही. सर्वांना ते माहीत आहे. समलिंगी संबंधांच्या नैसर्गिकतेची साक्ष Read More